โดนไฟแนนซ์ฟ้องหลังถูกยึดรถ เรียกค่าขาดราคา ต้องทำอย่างไร

โดนไฟแนนซ์ฟ้องค่าขาดราคารถ หลังถูกยึดรถ ต้องทำอย่างไร

หน้านี้เขียนสำหรับผู้เช่าซื้อรถที่ค้างค่างวด รถถูกยึดหรือส่งคืนไฟแนนซ์ไปแล้ว และตอนนี้ได้หนังสือทวงส่วนต่าง หรือได้หมายศาลคดีเรียกค่าขาดราคา

คำตอบสั้นๆ คือ ถูกยึดรถแล้วยังถูกฟ้องได้จริง แต่ยอดที่ไฟแนนซ์เรียกมักต้องตรวจ เพราะสัญญาที่ทำก่อนและหลังต้นปี 2566 อาจอยู่ภายใต้ประกาศคุมสัญญาคนละฉบับ คิดยอดไม่เหมือนกัน และคดีลักษณะนี้มักถูกนัดไกล่เกลี่ยตั้งแต่วันนัดแรก ขั้นแรกคือดูวันนัดในหมายศาล แล้วรวบรวมสัญญากับหนังสือแจ้งการขายรถ

คุณอยู่ตรงไหน

ค้างค่างวด แต่รถยังไม่ถูกยึด

ขอใบแจ้งยอดค้างชำระจากไฟแนนซ์เป็นลายลักษณ์อักษร และเก็บหลักฐานการโอนเงินทุกงวดไว้ ตรวจว่าเคยได้รับหนังสือบอกเลิกสัญญาหรือยัง เพราะการบอกเลิกสัญญาเป็นจุดเริ่มของการเรียกรถคืนและคิดส่วนต่าง

รถถูกยึดหรือส่งคืนแล้ว แต่ยังไม่มีหนังสือแจ้งการขาย

ขอสำเนาบันทึกการรับคืนรถ ถ่ายรูปหรือหาภาพสภาพรถวันที่ส่งคืน และจดเลขไมล์ถ้ายังจำได้ จากนั้นติดตามว่าไฟแนนซ์ส่งหนังสือแจ้งการขายรถและราคาขายมาหรือไม่ เพราะราคาขายเป็นตัวตั้งของยอดส่วนต่าง

ได้หนังสือทวงค่าขาดราคา

ยังไม่ต้องตอบรับยอดทันที ให้ขอรายละเอียดการคำนวณเป็นลายลักษณ์อักษรว่าแยกเป็นเงินต้น ดอกเบี้ย ค่าทวงถาม และราคาขายเท่าไร การทำหนังสือรับว่าเป็นหนี้หรือการชำระบางส่วนอาจมีผลต่อการนับอายุความ ควรให้ทนายดูก่อน

ได้หมายศาลแล้ว

จดวันนัดพิจารณาในหมายให้ชัด ถ่ายรูปหมายและสำเนาคำฟ้องทุกหน้า แล้วนำไปให้ทนายดูว่าไฟแนนซ์เรียกอะไรบ้าง และคิดยอดจากสัญญาฉบับไหน

สิ่งที่ไม่ควรทำ

• ไม่ไปศาลตามวันนัด คดีลักษณะนี้มักเป็นคดีผู้บริโภค ถ้าจำเลยไม่มาในวันนัดและยังไม่ได้ยื่นคำให้การ กฎหมายถือว่าขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลพิจารณาต่อไปโดยไม่ฟังข้อต่อสู้ของคุณได้
• เซ็นรับยอดหรือยอมรับในแชทและทางโทรศัพท์ทันที โดยยังไม่ตรวจว่ายอดคำนวณถูกตามประกาศที่ใช้กับสัญญาของคุณหรือไม่
• ซ่อนหรือโอนรถที่ยังอยู่ในสัญญาให้ผู้อื่น การจำหน่ายรถที่ยังเป็นของไฟแนนซ์อาจเข้าข่ายความผิดอาญา เช่น ยักยอก ควรปรึกษาทนายถึงข้อเท็จจริงของคุณก่อนทำอะไรกับตัวรถ

ขั้นตอนตามกฎหมาย

1. ผู้เช่าซื้อผิดนัดชำระค่างวด ไฟแนนซ์ส่งหนังสือบอกกล่าวและบอกเลิกสัญญา ตามสัญญาและประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาที่ใช้กับธุรกิจเช่าซื้อรถ
2. ไฟแนนซ์กลับเข้าครอบครองรถ ไม่ว่าจะโดยการยึดหรือโดยผู้เช่าซื้อนำรถมาส่งคืน
3. ไฟแนนซ์นำรถไปขาย แล้วคำนวณ "มูลหนี้ส่วนที่ขาด" จากยอดที่ประกาศอนุญาตให้เรียก หักด้วยราคาที่ขายได้
4. ไฟแนนซ์ทวงถาม และถ้าไม่ได้รับชำระจึงยื่นฟ้อง ซึ่งมักเป็นคดีผู้บริโภค
5. ศาลออกหมายเรียกให้จำเลยมาศาลในวันนัด ในวันนัดศาลจัดไกล่เกลี่ยก่อน ถ้าตกลงกันไม่ได้และยังไม่ได้ให้การ ศาลจะสอบคำให้การ ซึ่งทำเป็นหนังสือหรือพูดด้วยวาจาก็ได้ แล้วสืบพยานต่อ จำเลยจะยื่นคำให้การเป็นหนังสือไว้ก่อนวันนัดก็ได้
6. ศาลพิพากษา หรือคู่ความทำสัญญาประนีประนอมยอมความ ถ้าไม่ชำระตามคำพิพากษา เจ้าหนี้ขอบังคับคดีได้

ระยะเวลาโดยรวมของแต่ละคดีไม่มีกรอบตายตัว ขึ้นกับศาลและข้อพิพาทในคดี จึงไม่ขอระบุเป็นตัวเลข

เอกสารที่ทนายต้องเห็นก่อนประเมินเรื่อง

• สัญญาเช่าซื้อและตารางผ่อนชำระ พร้อมดูวันที่ทำสัญญา
• ใบเสร็จหรือสเตทเมนต์การชำระเงินทุกงวด
• หนังสือบอกเลิกสัญญาและซองจดหมาย เพื่อดูวันที่ได้รับ
• บันทึกการยึดหรือรับคืนรถ และรูปสภาพรถวันส่งคืน
• หนังสือแจ้งวันขายทอดตลาด ผลการขาย และราคาขาย
• หนังสือทวงค่าขาดราคา
• หมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง
• สัญญาค้ำประกัน ถ้ามีผู้ค้ำ (เรื่องผู้ค้ำถูกฟ้อง มีหน้าอธิบายแยกต่างหาก)

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 572 เป็นต้นไป และมาตรา 574 ว่าด้วยสัญญาเช่าซื้อและผลของการผิดนัด การเลิกสัญญา
• ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา ฉบับ พ.ศ. 2561 และฉบับ พ.ศ. 2565 กำหนดว่าเรียกเก็บอะไรได้และไม่ได้ หลังเลิกสัญญา
• พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 มาตรา 24 ถึง 27 ว่าด้วยการนัดพิจารณา การไกล่เกลี่ย การให้การ และผลของการไม่มาศาล
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/29 ศาลยกอายุความขึ้นเองไม่ได้ จำเลยต้องยกในคำให้การ
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14 การรับสภาพหนี้ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง

คำถามที่พบบ่อย

รถถูกยึดไปแล้ว ทำไมยังเป็นหนี้อยู่?
ถ้าราคาที่ไฟแนนซ์ขายรถได้ต่ำกว่ายอดที่สัญญาและประกาศคุมสัญญาอนุญาตให้เรียก ไฟแนนซ์เรียกส่วนที่ขาดได้ แต่ยอดที่เรียกต้องคิดตามหลักที่ประกาศกำหนด จึงควรตรวจการคำนวณทุกครั้ง

สัญญาของฉันใช้ประกาศฉบับไหน?
โดยทั่วไป สัญญาที่ทำก่อนประกาศ พ.ศ. 2565 มีผลใช้บังคับ (ราวต้นเดือนมกราคม 2566) อยู่ภายใต้ฉบับ พ.ศ. 2561 ส่วนสัญญาที่ทำหลังจากนั้นอยู่ภายใต้ฉบับ พ.ศ. 2565 แต่วันเริ่มใช้บังคับที่แน่นอนและสถานะล่าสุดของประกาศควรให้ทนายตรวจจากราชกิจจานุเบกษา อย่าตัดสินเองจากวันที่ในสัญญาเพียงอย่างเดียว

สองฉบับคิดส่วนที่ขาดต่างกันอย่างไร?
จากแหล่งวิชาการที่เปรียบเทียบไว้ ฉบับ 2561 ให้นับค่างวดที่ยังไม่ถึงกำหนดรวมทั้งงวดเข้าไปด้วย ส่วนฉบับ 2565 ให้นับค่างวดที่ผิดนัด กับเฉพาะเงินต้นของงวดที่ยังไม่ถึงกำหนด และไม่ให้เก็บดอกเบี้ยของงวดที่ยังไม่ถึงกำหนดหลังเลิกสัญญา ทนายจะเทียบกับสัญญาจริงของคุณอีกครั้ง

ต้องยื่นคำให้การภายใน 15 วันหรือไม่?
ถ้าเป็นคดีผู้บริโภค ศาลเรียกจำเลยมาในวันนัดเพื่อไกล่เกลี่ย ให้การ และสืบพยานในวันเดียวกัน จึงไม่ได้นับ 15 วันแบบคดีแพ่งทั่วไป จำเลยให้การด้วยวาจาในวันนัดหรือยื่นเป็นหนังสือก่อนวันนัดก็ได้ ให้อ่านหมายให้ละเอียดว่าศาลสั่งไว้อย่างไร ถ้าหมายระบุกำหนดเวลายื่นคำให้การไว้ ให้ถือตามที่ระบุในหมาย

ค่าขาดราคามีอายุความกี่ปี?
แหล่งข้อมูลส่วนใหญ่ระบุว่าค่าขาดราคาไม่มีบทเฉพาะ จึงใช้อายุความทั่วไปสิบปีตามมาตรา 193/30 ซึ่งทนายต้องยืนยันกับแนวคำพิพากษา ส่วนค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระอาจเข้าอายุความสองปีตามมาตรา 193/34 (6) การจะจัดว่าเงินส่วนไหนอยู่ในกลุ่มใดเป็นเรื่องที่ทนายต้องตรวจจากสัญญาและคำฟ้อง และถ้าหมดอายุความ จำเลยต้องยกขึ้นในคำให้การเอง

ไกล่เกลี่ยแล้วยอดจะลดลงหรือไม่?
ศาลจัดไกล่เกลี่ยในวันนัดแรก ผลขึ้นกับการตกลงของทั้งสองฝ่าย ไม่มีใครรับประกันผลล่วงหน้าได้ ถ้าตกลงกันได้จะทำเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ

ค่าบริการของทนายคิดอย่างไร?
ขึ้นกับขอบเขตงาน เช่น ให้คำปรึกษา ทำคำให้การ หรือว่าความทั้งคดี และความซับซ้อนของเอกสาร ทางสำนักงานจะแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรให้ตกลงกันก่อนเริ่มงาน

บทสรุป

การถูกยึดรถไม่ได้ทำให้เรื่องจบเสมอไป และการถูกฟ้องก็ไม่ได้แปลว่ายอดที่เรียกถูกต้องทุกบาท สิ่งที่ตัดสินเรื่องนี้คือสัญญาที่ใช้ ประกาศที่ใช้บังคับกับสัญญานั้น ราคาขายรถ และการคำนวณของไฟแนนซ์ หากคุณมีเอกสารตามรายการข้างต้น โดยเฉพาะหมายศาลและหนังสือแจ้งการขายรถ การนำไปให้ทนายตรวจจะช่วยให้เห็นว่ากรณีของคุณอยู่ขั้นตอนไหนและมีประเด็นอะไรให้ต่อสู้ได้บ้าง