ได้หมายศาลคดีบัตรเครดิต ไม่มีเงินจ่าย ต้องทำอย่างไร

ได้หมายศาลคดีบัตรเครดิต ไม่มีเงินจ่าย ต้องทำอย่างไร

หน้านี้เขียนสำหรับลูกหนี้ที่เพิ่งได้รับหมายศาลจากธนาคาร บริษัทบัตรเครดิต หรือบริษัทบริหารสินทรัพย์ที่ซื้อหนี้ต่อ และกังวลว่าจะถูกจับหรือถูกยึดทรัพย์ทันที

หนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อเป็นเรื่องทางแพ่ง การไม่มีเงินจ่ายตามสัญญาไม่ได้ทำให้ติดคุก ศาลมักนัดไกล่เกลี่ยตั้งแต่วันนัดแรก และลูกหนี้ยังต่อสู้เรื่องยอดเงิน ดอกเบี้ย และอายุความได้ แต่อายุความศาลจะไม่ยกขึ้นเองถ้าจำเลยไม่ยก ขั้นแรกคือจดวันนัดในหมายศาล แล้วรวบรวมสเตทเมนต์ช่วงท้ายที่ยังชำระอยู่

คุณอยู่ตรงไหน

ได้หมายศาลแล้ว ยังไม่ถึงวันนัด

จดวันนัดและเวลาให้ชัด ดูว่าชำระเงินครั้งสุดท้ายเมื่อไร เพื่อใช้ประเมินเรื่องอายุความเบื้องต้น แล้วถ่ายรูปหมายพร้อมสำเนาคำฟ้องทุกหน้าให้ทนายดู

โจทก์เป็นบริษัทบริหารหนี้ ไม่ใช่ธนาคารเดิม

เก็บหนังสือแจ้งการโอนสิทธิเรียกร้องและจดหมายทวงถามทั้งหมดไว้ เอกสารเหล่านี้ช่วยตรวจว่าโจทก์เป็นเจ้าหนี้ที่มีสิทธิฟ้องจริงหรือไม่ และยอดหนี้ถูกคิดต่อกันมาอย่างไร

เคยถูกพิพากษาไปแล้วเพราะไม่ได้ไปศาล

ดูวันที่ที่ได้รับคำบังคับ หรือวันที่รู้ว่ามีการบังคับคดี เพราะการขอให้ศาลพิจารณาคดีใหม่มีกรอบเวลาสั้น ควรนำคำพิพากษาและเอกสารที่ได้รับไปให้ทนายตรวจก่อนกรอบเวลานั้นจะผ่านไป ซึ่งกรอบเวลาที่แน่นอนให้ทนายยืนยันจากตัวบทที่ใช้ในคดีของคุณ

มีเจ้าหนี้หลายรายพร้อมกัน

ทำตารางง่ายๆ ว่าแต่ละรายคือใคร ยอดเท่าไร มีหมายศาลหรือยัง และวันนัดคือวันไหน เพื่อไม่ให้วันนัดซ้อนกันหรือตกหล่น

สิ่งที่ไม่ควรทำ

• ไม่ไปศาลเพราะคิดว่ายังไงก็แพ้ ถ้าไม่มาและไม่ยื่นคำให้การ ศาลถือว่าขาดนัดยื่นคำให้การและพิจารณาไปได้ ทั้งที่ยอดหนี้ ดอกเบี้ย หรืออายุความอาจมีประเด็นให้ต่อสู้
• โอนจ่ายบางส่วนหรือเซ็นรับสภาพหนี้ก่อนตรวจอายุความ การชำระบางส่วนหรือทำหนังสือรับสภาพหนี้ อาจทำให้อายุความสะดุดหยุดลงและเริ่มนับใหม่ ส่วนการชำระหลังขาดอายุความก็เรียกคืนไม่ได้
• เชื่อข้อความหรือโทรศัพท์ที่อ้างว่าเป็นศาลหรือทนาย แล้วให้โอนเงินเพื่อ "ถอนฟ้อง" ให้ตรวจเลขคดีกับศาลโดยตรง และดูว่าหมายศาลที่ถืออยู่เป็นของจริงหรือไม่

ขั้นตอนตามกฎหมาย

1. เจ้าหนี้ทวงถาม และถ้าไม่ได้รับชำระ จึงฟ้องที่ศาลที่มีเขตอำนาจ ซึ่งมักเป็นคดีผู้บริโภค ศาลที่รับฟ้อง (ศาลแขวงหรือศาลจังหวัด) ขึ้นกับทุนทรัพย์และภูมิลำเนา ทนายจะตรวจให้
2. ศาลออกหมายเรียกให้จำเลยมาศาลในวันนัด เพื่อไกล่เกลี่ย ให้การ และสืบพยานในวันเดียวกัน จำเลยจะยื่นคำให้การเป็นหนังสือก่อนวันนัดก็ได้
3. ในวันนัด ศาลจัดไกล่เกลี่ยก่อน ถ้าตกลงกันไม่ได้และจำเลยยังไม่ได้ให้การ ศาลจะสอบคำให้การ ซึ่งทำเป็นหนังสือหรือพูดด้วยวาจาก็ได้ แล้วจึงสืบพยาน
4. ศาลพิพากษา หรือคู่ความทำสัญญาประนีประนอมยอมความ ซึ่งอาจกำหนดการผ่อนชำระเป็นงวด
5. ถ้าไม่ชำระตามคำพิพากษาหรือตามสัญญาประนีประนอม เจ้าหนี้ขอบังคับคดีได้ เช่น อายัดเงินหรือยึดทรัพย์ตามที่กฎหมายอนุญาต

กำหนดเวลาที่ควรรู้คือ วันนัดในหมายศาล กรอบเวลาขอพิจารณาใหม่หากขาดนัด และอายุความของหนี้ ซึ่งทนายต้องตรวจจากข้อเท็จจริงของคุณ

เอกสารที่ทนายต้องเห็นก่อนประเมินเรื่อง

• หมายเรียกและสำเนาคำฟ้องทุกหน้า
• สัญญาบัตรเครดิตหรือสัญญาสินเชื่อ ถ้ายังมีอยู่
• สเตทเมนต์ย้อนหลังช่วงท้ายก่อนผิดนัด ประมาณหกถึงสิบสองเดือน
• หลักฐานการชำระเงินครั้งสุดท้าย
• หนังสือทวงถาม และหนังสือแจ้งการโอนหนี้ ถ้ามี
• สลิปเงินเดือนหรือหลักฐานรายได้ ถ้าต้องการเจรจาผ่อนชำระ
• รายการหนี้อื่นทั้งหมดและวันนัดของแต่ละคดี

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 มาตรา 24 ถึง 27 ว่าด้วยการนัดพิจารณา การไกล่เกลี่ย การให้การด้วยวาจาหรือหนังสือ และผลของการไม่มาศาล
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/29 ศาลยกอายุความขึ้นเองไม่ได้ จำเลยต้องยกในคำให้การ
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14 การรับสภาพหนี้ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30, 193/33 และ 193/34 ว่าด้วยอายุความทั่วไปและอายุความพิเศษ และมาตรา 193/28 ว่าด้วยผลของการชำระหนี้ที่ขาดอายุความแล้ว
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 7 และ 224 ว่าด้วยอัตราดอกเบี้ยและดอกเบี้ยผิดนัด ซึ่งมีการแก้ไขโดยพระราชกำหนดที่ใช้บังคับตั้งแต่เดือนเมษายน 2564
• ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ว่าด้วยขาดนัด การขอพิจารณาคดีใหม่ สัญญาประนีประนอมยอมความ และการบังคับคดี

คำถามที่พบบ่อย

ไม่มีเงินจ่ายหนี้บัตรเครดิต จะติดคุกหรือไม่?
ไม่ติดคุกเพราะไม่มีเงินจ่ายหนี้ตามสัญญา เรื่องนี้เป็นความรับผิดทางแพ่ง เว้นแต่มีการกระทำที่เป็นความผิดอาญาแยกต่างหาก เช่น ปลอมเอกสารเพื่อขอสินเชื่อ ซึ่งเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

หนี้บัตรเครดิตมีอายุความกี่ปี?
แนวทั่วไปจากแหล่งข้อมูลคือสองปีตามมาตรา 193/34 (7) นับจากวันที่ผิดนัดหรือชำระครั้งสุดท้าย แต่สินเชื่อที่ผ่อนเป็นงวดอาจเข้าอายุความห้าปีตามมาตรา 193/33 (2) และหนี้บางประเภทมีอายุความสิบปี ต้องดูว่าหนี้ของคุณเป็นประเภทใดและมีการชำระหรือรับสภาพหนี้เมื่อใด จึงควรให้ทนายตรวจจากสัญญาและคำฟ้องจริง

ถ้าขาดอายุความแล้ว ศาลจะยกฟ้องให้เองหรือไม่?
ไม่ จำเลยต้องยกเรื่องอายุความขึ้นต่อสู้ในคำให้การ ถ้าไม่ยก ศาลจะไม่หยิบขึ้นมาพิจารณาเอง

ต้องยื่นคำให้การภายใน 15 วันหรือไม่?
ถ้าเป็นคดีผู้บริโภค ศาลเรียกจำเลยมาในวันนัดเพื่อไกล่เกลี่ย ให้การ และสืบพยานในวันเดียวกัน จึงไม่ได้นับ 15 วันแบบคดีแพ่งทั่วไป จำเลยให้การด้วยวาจาในวันนัดหรือยื่นเป็นหนังสือก่อนวันนัดก็ได้ และควรอ่านหมายให้ละเอียดว่าศาลสั่งไว้อย่างไร ถ้าหมายระบุกำหนดเวลายื่นคำให้การไว้ ให้ถือตามที่ระบุในหมาย

ถ้าไม่ไปศาลจะเป็นอย่างไร?
ถ้าจำเลยไม่มาในวันนัดและยังไม่ได้ยื่นคำให้การ กฎหมายถือว่าขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลพิจารณาไปฝ่ายเดียวได้ แม้จะขอพิจารณาคดีใหม่ได้ภายในกรอบเวลาที่กำหนด ก็ไม่ใช่ทางที่ควรเลือกตั้งแต่ต้น

ไกล่เกลี่ยแล้วผ่อนชำระได้หรือไม่?
ทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อหน้าศาลโดยกำหนดการผ่อนเป็นงวดได้ ผลขึ้นกับการตกลงของทั้งสองฝ่าย แต่ถ้าผิดสัญญาประนีประนอม เจ้าหนี้ขอบังคับคดีได้ตามคำพิพากษาตามยอด จึงควรตกลงเฉพาะยอดที่ชำระไหวจริง

ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมที่เรียกมาถูกต้องหรือไม่?
เพดานดอกเบี้ยของบัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลกำหนดโดยประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ใช้ในขณะนั้น ซึ่งเปลี่ยนแปลงได้ ทนายต้องตรวจประกาศฉบับที่เกี่ยวกับสัญญาของคุณ นอกจากนี้ดอกเบี้ยผิดนัดตามกฎหมายแพ่งก็มีการแก้ไขโดยพระราชกำหนดเมื่อปี 2564 ช่วงเวลาผิดนัดที่คร่อมวันดังกล่าวอาจต้องคิดแยกกัน

บทสรุป

หนี้บัตรเครดิตที่ถูกฟ้องยังเป็นคดีแพ่งที่มีช่องทางต่อสู้และเจรจาได้ ตั้งแต่ตรวจยอด ตรวจสิทธิของโจทก์ ไปจนถึงอายุความและการผ่อนชำระ ทั้งนี้ขึ้นกับเอกสารและข้อเท็จจริงของแต่ละราย หากคุณมีหมายศาล คำฟ้อง และเอกสารการชำระเงินตามรายการข้างต้น การนำมาให้ทนายตรวจจะช่วยให้ทราบว่าคดีอยู่ในขั้นตอนไหนและมีประเด็นอะไรให้พิจารณา ส่วนกรณีที่มีผู้ค้ำประกันถูกฟ้องด้วย มีหน้าอธิบายแยกต่างหาก